Hiến kế kiềm chế lạm phát (Kỳ cuối): Bình tĩnh tự tin kiểm soát lạm phát

Tiến sĩ Lê Duy Hiếu. Chúng ta đã phóng đại tâm lý hoang mang của dân chúng về lạm phát. Thực tế cho thấy thiếu tự tin và bình tĩnh sẽ khó có các giải pháp phù hợp để có thể tạo nên sự biến đổi toàn cục.

Cải cách hành chính

Để có thể chống lạm phát hiệu quả cần tập trung vào hai vấn đề cốt lõi:

Trước hết, xác lập lại cơ sở cho việc ban hành các quy định dựa trên các nguyên tắc cơ bản của kinh tế thị trường hiện thực. Sau đó, sắp xếp những con nguời cụ thể vào đúng vị trí phù hợp với năng lực chuyên môn của họ, trên cơ sở đó để đáp ứng lợi ích một cách tương thích. Đây là hai vấn đề có liên quan mật thiết với nhau.

Để hiểu nó xin bắt đầu bằng hai ví dụ cụ thể: thứ nhất, về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xét theo bản chất kinh tế thị trường, giấy màu đỏ, hồng hay xanh đều thể hiện: i) quyền sở hữu tài sản; ii) tiềm năng kinh tế của đất đai; iii) tích hợp thông tin có hệ thống. Với đặc trưng thứ nhất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xác nhận chủ sở hữu; đặc trưng thứ hai làm cho các tài sản có thể liên kết với nhau, do vậy có thể tạo ra tăng trưởng; đặc trưng thứ ba có tác dụng giúp nhà quản lý có thể quản lý chúng. Xét theo các đặc trưng trên, về nguyên tắc, bất kỳ loại đất nào cũng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bởi lẽ đất nào cũng có tiềm năng kinh tế, và loại đất nào cũng cần được quản lý. Mặt khác, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoàn toàn có thể giao cho các tổ chức tư nhân có đủ năng lực chuyên môn, được nhà nước cho phép. Chắc chắn là nếu làm như vậy, những đống hồ sơ tồn đọng chất thành núi sẽ được giải quyết.

Trên thực tế, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại tuân thủ một chuẩn mực khác hẳn với bản chất kinh tế của nó - phù hợp với quy hoạch. Quy hoạch thực ra là ý đồ chủ quan của một số người gán cho đất đai. Những quy định trái với bản chất kinh tế thị trường khiến cho việc gỡ rối thường làm rối hơn, các quy định tiếp tục được ban hành có xu hướng ngày càng tăng mà không có một nhà quản lý nào có thể nhớ và áp dụng chúng. Hệ quả là tính minh bạch của thị trường bất động sản suy giảm, rủi ro, đầu cơ gia tăng khiến cho kiểm soát thị trường trở thành vấn đề không thể, lạm phát như là kết quả tất nhiên của tình trạng trên.

Vấn đề then chốt thứ hai liên quan chặt chẽ với tình trạng lạm phát hiện nay là vấn nạn ngồi nhầm chỗ của đội ngũ cán bộ công chức điều hành mang tính phổ biến. Điều này vừa tạo nên sức ỳ, mặt khác là cản trở những người có năng lực thực sự gia nhập vào đội ngũ những người quản lý, hệ quả là năng lực điều hành và thực thi nhiệm vụ của bộ máy quản lý là thực sự yếu kém. Để có thể tạo nên bước đột phá về sắp xếp lại cán bộ phải xây dựng được cơ chế tự vận hành, mà đặc trưng của nó là tự đào thải các cán bộ không có năng lực và tạo cơ hội cho những người có trình độ chuyên môn giỏi tham gia bộ máy quản lý. Việc xây dựng cơ chế này về nguyên tắc là ban hành các quy định dựa trên cơ sở các chuẩn mực của kinh tế thị trường, của xã hội hiện đại. Để hiểu vấn đề này, xin hãy tham khảo một quy định cụ thể của Trung Quốc trong lĩnh vực chống tham nhũng: cán bộ dù ở cương vị nào bị dân khiếu kiện lần thứ ba buộc phải nghỉ việc. Quy định này một mặt có tác dụng, buộc người cán bộ phải thận trọng và tận tuy, phải tự mình nâng cao năng lực chuyên môn. Mặt khác nó tự tạo ra khả năng giám sát của người dân mà không nhất thiết chỉ có thể dựa vào các cơ quan thực thi luật pháp.

Tích cực triển khai các dự án đầu tư nước ngoài

Quan điểm hạn chế dòng vốn đầu tư nước ngoài vì nền kinh tế không có khả năng hấp thụ vốn gây nên lạm phát là rất khó chấp nhận. Bởi lẽ, vốn đầu tư vẫn rất thiếu cả nội và ngoại tệ. Rõ ràng là khu vực kinh tế nội địa đang gặp rất nhiều khó khăn do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm trước các biến động lớn của thị trường đang cần sự hỗ trợ của khu vực đầu tư nước ngoài. Cần chú ý rằng nếu không có khu vực đầu tư nước ngoài thì nền kinh tế rất khó tăng trưởng nếu như không muốn nói là không thể tăng trưởng. Và nếu không tăng trưởng thì không có kỳ vọng nào về chống lạm phát cho dù có thể hi sinh tăng trưởng để chống lạm phát. Để thúc đẩy triển khai các dự án đầu tư nước ngoài, vấn đề trước hết là tạo ra sự đột biến về cải cách hành chính nhằm vào hai vấn đề then chốt, thể chế và cán bộ như đã nêu ở trên. Vấn đề thứ hai là công khai hoá thông tin và chính sách. Thực tế là trong tình trạng thiếu thông tin, và chính sách hay thay đổi, khó dự đoán đã có ảnh hưởng rất lớn đến triển khai các dự án đầu tư nước ngoài. Vấn đề tồn đọng lâu dài chưa được giải quyết này nếu được giải quyết kịp thời chắc chắn sẽ góp phần tích cực vào công cuộc chống lạm phát hiện nay.

 

Theo: Báo Diễn đàn doanh nghiệp điện tử